'Joanna en de 'smousen'; 3de…

Cornelis Troost, 1741, schilderij, SK-A-4209

De 'Spilpenning', scène uit het derde bedrijf, vijfde toneel, uit het gelijknamige toneelstuk van Thomas Asselijn: Johanna's spilzicht wordt ontdekt door haar man Gerardus en haar vader Augustijn, die zich als Poolse kooplieden (smousen) verkleed hebben. Johanna zit in een kamer met een…

Jan Claasz of de gewaande…

Cornelis Troost, 1706 - 1750, prent, RP-P-1910-1513

Nachtgezicht. Reinier Adriaansz verklaart Saartje Jansz de liefde en wordt afgewezen. Zij staat met een kaars in de deuropening. De prent verbeeldt een scene uit de komedie 'Jan Claasz of de gewaande dienstmaagd'.

Ongewenste omhelzing

Jacob Gole, 1670 - 1724, prent, RP-P-1913-865

Een man omhelst een vrouw. Zij probeert hem tegen te houden.

Hopman Ulrich of de bedrogen…

Jacob Houbraken, naar Cornelis Troost, 1760 - 1780, prent, RP-P-1922-508

Een wachter met een zwaard vraagt een jongeman (Godefroy), die heimelijk in de nacht bij zijn geliefde (Sybille) op bezoek komt, om geld. De jongeman steekt zijn hand in zijn broekzak. De vrouw heeft een kaars vast. Op de stoep staan een glas en een fles. Rechts op de achtergrond een tweede wachter.…

Tartuffe of de schijnheilige…

Jacob Houbraken, naar Cornelis Troost, 1760 - 1780, prent, RP-P-1918-1691

Interieur met een dame, Elmire en een heer, Tartuffe. Op de achtergrond ligt onder een tafel een tweede man, Orgon. Scène uit het toneelstuk Tartuffe van Molière uit 1664: de dame, Elmire, gekleed in een japon met diep decolleté zit op een stoel, haar rechterarm leunend op een dik boek op een…

De ingebeelde zieke

Robbert Muys, naar Cornelis Troost, 1752 - 1800, prent, RP-P-OB-23.795

Helena en haar heimelijke minnaar Ferdinand dragen een herdersdicht aan elkaar voor, waarin de personages elkaar hun liefde betuigen. Aan tafel zitten Helena's vader Manshart (de ingebeelde zieke), en zijn arts Narticoforus. Achter de arts staat zijn zoon Bartrand, voor wie Manshart zijn dochter…

De Puiterveense helleveeg achter de…

Pieter Tanjé, naar Cornelis Troost, 1752 - 1761, prent, RP-P-OB-65.164

De verklede dieven Jan de Rolder en Piet Pothuis heffen het glas in de gelagkamer, waar Swaantje achter de tapkast tegen haar man Fobert staat te tieren. Ze is daar zo druk mee, dat ze niet door heeft dat ze wordt bestolen. In de zijkamer rechts zitten Hartje Spilpenning en Saartje van Lichten…

De boerenrechtbank te Puiterveen

Pieter Tanjé, naar Cornelis Troost, 1752 - 1761, prent, RP-P-1922-503

Voor de boerenrechtbank van Puiterveen staan links de huilende Fobert en zijn vader en rechts de zwangere Swaantje tussen jonker Jan en haar ouders. Swaantje is bezwangerd door de zoon van de heer van Puijterveen, maar Fobert wordt van deze daad beschuldigd. De corrupte advocaat van Fobert is aan…

De ontdekte schijndeugd: de…

Pieter Tanjé, naar Cornelis Troost, 1757, prent, RP-P-OB-65.176

Geertruy veinst verdriet als ze haar man Filibert, die op zakenreis gaat, gedag zegt. Filibert heeft zojuist van zijn knecht Joris, die achter hem loopt, vernomen dat Geertruy hem met zijn neef bedriegt. De dienstmeid Bely bespot Filibert als bedrogen echtgenoot door twee vingers als horentjes bij…

Tartuffe of de schijnheilige…

Jacob Houbraken, naar Cornelis Troost, 1760 - 1780, prent, RP-P-OB-48.167

Interieur met een dame, Elmire en een heer, Tartuffe. Op de achtergrond ligt onder een tafel een tweede man, Orgon. Scène uit het toneelstuk Tartuffe van Molière uit 1664: de dame, Elmire, gekleed in een japon met diep decolleté zit op een stoel, haar rechterarm leunend op een dik boek op een…