Klok en kruithoorn

anoniem, ca. 1590 - ca. 1596, uurwerk, NG-NM-7687

In 1596 overwinterden Willem Barentsz, Jacob van Heemskerck en vijftien anderen in een zelfgebouwd huis op het eiland Nova Zembla voor de Russische kust. Opgesloten in het huis tijdens de poolnacht hadden de mannen geen besef van dag en nacht. Een klok aan de muur gaf de tijd aan, tot deze op 3…

Te zien in zaal 2.9

Het melkmeisje

Johannes Vermeer, ca. 1660, schilderij, SK-A-2344

Geconcentreerd schenkt een keukenmeid melk uit een kan. De voorstelling is heel verstild. Alleen het straaltje melk lijkt te bewegen. Van een alledaags onderwerp en een eenvoudige compositie wist Vermeer een indringend schilderij te maken. Vooral in de weergave van het licht onderscheidt Vermeer…

Te zien in de Eregalerij

Stilleven met bloemen

Hans Bollongier, 1639, schilderij, SK-A-799

Dit uitbundige boeket oogt natuurlijk, maar tulpen, anemonen, rozen en anjers bloeien in de natuur niet gelijktijdig. Bollongier stelde er echter een uitgebalanceerde compositie mee samen. Het stilleven is geschilderd kort na de beurscrash in 1637, toen menigeen failliet ging door de speculatie in…

Brieflezende vrouw

Johannes Vermeer, ca. 1663, schilderij, SK-C-251

Een stil privémoment – een jonge vrouw staat aandachtig een brief te lezen. Het is ochtend als we haar gadeslaan, ze is nog in haar blauwe nachtjakje. Alle andere kleuren zijn ondergeschikt aan dit stralende lapis-lazuliblauw, geel of rood komen nauwelijks op het schilderij voor. Vermeer…

Te zien in de Eregalerij

Het vrolijke huisgezin

Jan Havicksz. Steen, 1668, schilderij, SK-C-229

In dit huishouden hebben jong en oud uitbundig plezier: moeder en grootmoeder zingen, de kinderen maken muziek of roken, terwijl vader het glas heft. Het briefje aan de schoorsteen meldt veelzeggend ‘zo de ouden zongen, zo piepen de jongen’. Steen bracht dit spreekwoord in beeld en maakte zo…

Te zien in de Eregalerij

De kunstgalerij van Jan…

Adriaan de Lelie, 1794 - 1795, schilderij, SK-A-4100

De koopman Gildemeester richtte in 1792 in zijn huis aan de Herengracht te Amsterdam twee grote vertrekken in als schilderijengalerij. Hij staat trots in het midden van de voorkamer, pratend met een van zijn gasten. De bezoekers bestuderen de beroemde werken, waaronder een Rembrandt - te zien boven…

Te zien in zaal 1.10

Tafelstuk

Wenzel Jamnitzer, 1549, tafelstuk, BK-17040-A

Deze schaal werd bij feestelijke gelegenheden op tafel gezet. Er werd niets opgelegd, daar was hij te mooi voor. De pronkschaal is in 1549 gemaakt door de toen wereldberoemde zilversmid Wenzel Jamnitzer, in opdracht van de stad Neurenberg. Jamnitzer heeft onwaarschijnlijk knap werk geleverd in een…

Te zien in zaal 2.3

Kast

Herman Doomer, ca. 1635 - ca. 1645, meubilair, BK-1975-81

In de nalatenschap van de Amsterdamse meubelmaker Herman Doomer bevond zich een kostbare ‘groote ebbekas met parlemoer ingeleydt’. Waarschijnlijk gaat het daarbij om dit meubel, dat helemaal is belijmd met ebbenhout en versierd met inlegwerk van paarlemoer. Met de schuin uitstekende hoeken en…

Te zien in zaal 2.8

Kist met negen flessen

anoniem, ca. 1680 - ca. 1700, kist, NG-444

Het kistje is waarschijnlijk gemaakt in Batavia (Jakarta). De flesjes komen uit Japan. Ze konden worden gevuld met kostbare specerijoliën voor de bereiding van voedsel, parfum en medicijnen. VOC-gezanten deden kistjes zoals deze cadeau aan belangrijke Aziatische relaties.

Te zien in zaal 2.9

Blauwe papegaai

Meissener Porzellan Manufaktur, 1731, figuur, BK-17496

Begin 18de eeuw ontdekten Duitse wetenschappers de samenstelling van Chinees porselein. Keurvorst August de Sterke was zó enthousiast over dit harde, doorschijnend witte materiaal dat hij zijn Japanisches Palais in Dresden vulde met porseleinen objecten. Voor de grote zaal liet hij in de jaren ‘30…