1795-1806 Bataafsche Republiek

Met het uitroepen van de Bataafsche Republiek in 1795 viel na meer na twee eeuwen het doek voor de roemruchte Nederlandse Republiek. De nieuwe staat was volledig afhankelijk van Frankrijk en onderschreef de idealen van de Franse Revolutie: vrijheid, gelijkheid en broederschap.

1795-1806 Vrijheidsboom

Vrijheidsfeest op de Dam te Amsterdam op 4 maart 1795. Reinier Vinkeles en Daniël Vrijdag naar Jacques Kuyper, 1795

Takje van de vrijheidsboom die bij de komst van de Franse troepen in Amsterdam werd opgericht op de Dam, januari 1795

Op 18 januari 1795, drie dagen vóór de komst van de Fransen, nam een revolutionair comité van patriotten het stadsbestuur van Amsterdam over. Dat gebeurde zonder geweld en zo ging het in de meeste steden en dorpen.

Op 19 januari plantten de nieuwe machthebbers op de Dam een vrijheidsboom, een symbolische daad die overal in het land werd nagevolgd. De Bataafse Republiek werd uitgeroepen. Terwijl de Fransen een oogje in het zeil hielden, begonnen de patriotten aan de uitvoering van hun revolutionaire programma. Ze kondigden de scheiding van kerk en staat af, verklaarden alle burgers gelijk en stelden een gekozen volksvertegenwoordiging in. Maar over een grondwet voor Nederland als eenheidsstaat werden zij het niet eens. Terwijl de patriotten ruzie maakten versterkten de Fransen hun greep op de Bataafse Republiek.