23 mei 2014 - 9:58 Aanwinsten

Het Rijksmuseum heeft een curieus gipsen dodenmasker van Han van Meegeren verworven. Van Meegeren (1889-1947) werd na de Tweede Wereldoorlog wereldberoemd als meestervervalser van werken van Johannes Vermeer (1632-1675).

dodenmasker Dodenmasker, Han van MeegerenDe grootste 'triomf' van Van Meegeren was de verkoop van een valse Emmaüsgangers van 'Vermeer' aan het Museum Boijmans van Beuningen in 1938 voor Fl. 1.275.000. Hij vervalste ook werken van Gouden Eeuw-schilders als Frans Hals, Gerard ter Borch en Pieter de Hooch. Kort na zijn proces in 1947, waarbij hij werd veroordeeld tot één jaar gevangenisstraf, overleed Van Meegeren aan een hartstilstand in de Amsterdamse Valeriuskliniek. Er zijn slechts enkele exemplaren van dit gipsen bronskleurige dodenmasker, dat is gevat in een schilderspalet, bekend.

Hoewel Van Meegeren strafrechtelijk werd veroordeeld, viel hem ook de nodige bewondering ten deel. In 1946 verscheen reeds een geromantiseerde biografie. Hij werd verdacht van collaboratie maar het feit dat hij aan de topnazi Hermann Goering een valse Vermeer had verkocht, kon ook worden uitgelegd als een heldendaad. Zijn vervalsingen werden door sommigen ook gezien als een daad van rebellie tegen de gevestigde kunstwereld. Het dodenmasker dat in een palet is gevat, is bijzonder illustratief voor de heldenverering die de 'miskende' Van Meegeren in de jaren 50 ten deel viel. Zoals de schrijver Godfried Bomans het fenomeen pakkend samenvatte: We hebben een Vermeer verloren, maar een Van Meegeren gewonnen.

Behalve enkele zogenaamd 'zeventiende-eeuwse' schilderijen van de hand van Van Meegeren heeft het Rijksmuseum ook de bewijsstukken die gebruikt zijn in het strafproces in zijn collectie.

Downloads

Dodenmasker, Han van Meegeren

alle afbeeldingen