Rijksmuseum restaureert de Nachtwacht van Rembrandt voor het oog van de wereld

16 oktober 2018 - 8:29

Het Rijksmuseum start in juli 2019 met het grootste onderzoek ooit naar 'De Nachtwacht' van Rembrandt. Dit zal plaatsvinden voor het oog van het publiek in de Nachtwachtzaal van het Rijksmuseum, waarbij gebruik wordt gemaakt van de nieuwste en meest geavanceerde technologie. Op basis van het onderzoek zal worden bepaald hoe Rembrandts meesterwerk zo goed mogelijk kan worden behouden voor toekomstige generaties.

Taco Dibbits, hoofddirecteur Rijksmuseum: De Nachtwacht is een van de beroemdste schilderijen ter wereld en het is de taak van het Rijksmuseum om er zo goed mogelijk voor te zorgen. De Nachtwacht is van iedereen en daarom voeren we het onderzoek en de restauratie uit in het museum, op zaal, en is het proces voor iedereen online te volgen, waar je ook bent.

Het Rijksmuseum controleert continu de conditie van De Nachtwacht. Gebleken is dat er veranderingen optreden, zoals het wit uitgeslagen hondje rechtsonder op het schilderij. Om een beter begrip te krijgen van deze veranderingen start het Rijksmuseum een diepgaand onderzoek naar de algehele staat van het schilderij. Het uitgebreide onderzoek is noodzakelijk om het beste behandelplan te kunnen bepalen en bestaat onder meer uit beeldtechnieken, hoge-resolutiefotografie en zeer geavanceerde computeranalyse. Hiermee kunnen we het schilderij minutieus in beeld brengen en niet alleen de oppervlakte van het schilderij onderzoeken, maar alle lagen van het schilderij bestuderen: van vernis tot doek. Het is meer dan 40 jaar geleden dat de laatste grote restauratie van De Nachtwacht plaatsvond, naar aanleiding van een aanval met messteken in 1975.

Voor het oog van het publiek

Komende zomer komt er om De Nachtwacht een glazen ruimte met bijzonder helder glas, ontworpen door de Franse architect Jean Michel Wilmotte. Hierdoor is het voor iedereen op de voet te volgen en blijft De Nachtwacht zichtbaar. Ook is het proces wereldwijd, via een digitaal platform, online te volgen.

Onderzoeksteam

In het Rijksmuseum is veel ervaring en kennis opgedaan met het restaureren van schilderijen van Rembrandt. Vorig jaar nog werd de restauratie van Rembrandts Marten & Oopjen afgerond. Het onderzoeksteam dat aan De Nachtwacht werkt bestaat uit onderzoekers, conservatoren en restauratoren van het Rijksmuseum. Voor het onderzoek werkt het Rijksmuseum nauw samen met musea en universiteiten in binnen- en buitenland.

proefopnames Proefopnames voor onderzoek Nachtwacht. Foto Daniel Maissan

De Nachtwacht

Het groepsportret van officieren en andere schutters van Wijk II in Amsterdam, onder leiding van kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch, tegenwoordig bekend als De Nachtwacht is Rembrandts meest ambitieuze schilderij. Hij voltooide het in 1642 in opdracht van de schutters van het Amsterdamse Kloveniersgilde. Het is Rembrandts enige schuttersstuk en geroemd vanwege de levendige en gedurfde compositie, waarin de schutters niet alleen zijn geportretteerd, maar bovendien ‘in beweging’ zijn afgebeeld. De Nachtwacht is eigendom van de stad Amsterdam en vormt sinds 1808 het hoogtepunt van de collectie van het Rijksmuseum. De architect van het Rijksmuseum, Pierre Cuypers (1827-1921) ontwierp voor De Nachtwacht zelfs een eigen erezaal, waar het schilderij jaarlijks door meer dan 2,2 miljoen mensen wordt bewonderd.

2019 Jaar van Rembrandt

In 2019 is Het Jaar van Rembrandt ter gelegenheid van zijn 350ste sterfdag. Het Rijksmuseum presenteert twee grote tentoonstellingen als eerbetoon aan de grote meester. In de tentoonstelling Alle Rembrandts (15 februari-10 juni 2019) is voor het eerst in de geschiedenis de hele collectie Rembrandt-schilderijen, -tekeningen en -prenten van het Rijksmuseum in samenhang te zien. De tentoonstelling Rembrandt-Velázquez (11 oktober-19 januari 2020) toont de meester in internationale context en brengt Spaanse en Nederlandse topstukken uit de 17de eeuw met elkaar in dialoog.

Begunstigers en partners

Dankzij bijdragen van het Ministerie Onderwijs, Cultuur & Wetenschap, de gemeente Amsterdam, founder Philips en hoofdsponsoren ING, de BankGiro Loterij en KPN kunnen jaarlijks ruim 2 miljoen mensen het Rijksmuseum en De Nachtwacht bezoeken.

Het onderzoek en de restauratie naar De Nachtwacht wordt mede mogelijk gemaakt door The Bennink Foundation, PACCAR Foundation, Stichting Thurkowfonds en particuliere schenkers.

Details:
Rembrandt van Rijn (1606-1669)
De Nachtwacht, 1642
olieverf op doek
h 379,5 cm × b 453,5 cm
Rijksmuseum, bruikleen van de gemeente Amsterdam

Downloads

3d tekening Wilmotte
Vlnr Ingrid van Engelshoven (minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), Taco Dibbits (hoofddirecteur Rijksmuseum), Judikje Kiers (directeur Amsterdam Museum), Femke Halsema (burgemeester van Amsterdam). Foto Jan-Kees Steenman
Barack Obama - Foto Rijksmuseum
Detail van de Nachtwacht - Detail van De Nachtwacht
Proefopnames voor onderzoek Foto Daniel Maisson
Rembrandt van Rijn Schutters van wijk II onder leiding van kapitein Frans Banninck Cocq bekend als de Nachtwacht 1642
Taco Dibbits - Foto Rijksmuseum
Rijksmuseum schilderijenrestaurator Henricus Hubertus Mertens verwijdert vernis van De Nachtwacht in 1946-47.
Rijksmuseum schilderijenrestauratoren Roy Hesterman en Luitsen Kuiper tijdens de behandeling van de Nachtwacht in 1975-76.
Het uitrollen van 'De Nachtwacht' in het Rijksmuseum in juni 1945 na de terugkomst van het schilderij uit de grotten van de St. Pietersberg in Maastricht.
Bezoekers bekijken de voortgang van de restauratie van De Nachtwacht door de ramen van de tijdelijke studio in het Rijksmuseum, 1975-76.

alle afbeeldingen