13 december 2012 - 11:00 Aanwinsten

Buitenlandse aanwinsten voor het Rijksmuseum. In de Rijksmuseum-collectie zijn drie buitenlandse aanwinsten opgenomen, waarvan twee aankopen en een langdurig bruikleen. Uit India komt een zeer uitzonderlijk bronzen sculptuur, ‘Somaskanda-groep’ geheten.

In de Rijksmuseum-collectie zijn drie buitenlandse aanwinsten opgenomen, waarvan twee aankopen en een langdurig bruikleen. Uit India komt een zeer uitzonderlijk bronzen sculptuur, ‘Somaskanda-groep’ geheten. In Parijs werd in 1768 een verguld bronzen pendule in neo-classicistiche stijl gemaakt, met een uurwerk uit de werkplaats van Julien le Roy, klokkenmaker van Lodewijk XV. De Collectie Broere Foundation leende onder meer het schilderij Christus onder de schriftgeleerden van de Italiaanse kunstenaar Orazio Borgianni uit aan het Rijksmuseum.

beeldengroep

Heilige families

De recent verworven bronzen beeldengroep toont de hindoegod Shiva met zijn vrouw Uma en hun kind Skanda. De term Somaskanda verwijst naar Shiva, en betekent in het Sanskriet ‘samen met Uma en Skanda’. Deze scène ontstond in de 7de eeuw in het zuidoosten van India. Tijdens de Chola-dynastie (9de-13de eeuw) werden bronzen versies van Somaskanda gemaakt die tot de allermooiste behoren uit de Indiase kunstgeschiedenis. Zij dienden als processie-beelden die tijdens tempelfestivals, rijk versierd met bloemen, kleed en sieraden, door de stad werden gedragen. Zo kreeg elke gelovige de kans om in contact te komen met de goden. Samen met de dansende Shiva in de collectie van het Rijksmuseum behoort de Somaskanda tot de absolute topstukken van Indiase kunst.
Het Rijksmuseum toont deze Somaskanda uit ca. 1100 tijdelijk samen met de westerse heilige familie. Een 17de eeuwse kopergravure van de hand van Schelte Adamsz Bolswert toont Christus, Maria en Josef in de presentatie Heilige Families uit Oost en West. Het Rijksmuseum verwierf de Somaskanda met steun van de BankGiro Loterij. Vanaf opening in april krijgt de Somaskanda een plaats in het nieuwe Aziatisch Paviljoen.

Goede smaak

Een verguld bronzen pendule uit Parijs gold in de 18de eeuw als hét bewijs van rijkdom en goede smaak in het interieur. Het monumentale exemplaar dat het Rijksmuseum verwierf, in de vorm van een lier met een gewonde draak, komt uit de werkplaats van de beroemde klokkenmaker Julien le Roy. Er zijn twee andere exemplaren van dit model bekend, beide in de achttiende eeuw gekocht door een koning van Zweden. Bij de restauratie van de pendule werd het jaartal 1768 ontdekt. Aankoop met steun van de Jaffé-Pierson Stichting en een particulier. De pendule laat in het nieuwe Rijksmuseum, samen met andere voorwerpen, de overheersende invloed van Frankrijk op het Nederlandse interieur zien.

Spirituele verlichting

De Collectie Broere Foundation gaf drie schilderijen in langdurig bruikleen aan het Rijksmuseum, waaronder Christus onder de schriftgeleerden van de Italiaan Orazio Borgianni. Het werk uit ca. 1609 toont de jonge Christus in debat met de schriftgeleerden in de tempel. Borgianni plaatst de reactie van de oude, verbaasde theologen tegenover de schoonheid van de jonge jongen: spirituele verlichting overschaduwt geleerdheid. Het schilderij wordt in het nieuwe Rijksmuseum getoond met de Nederlandse Caravaggisten, die zich door de stijl van Borgianni lieten beinvloeden.
De andere twee bruiklenen van de Collectie Broere Foundation zijn schilderijen van Willem van de Velde (Hollandse schepen op een kalme zee) en Joachim Wtewael (Mars en Venus verrast door Vulcanus).

Downloads

Pendule van verguld en gepatineerd brons, Julien le Roy
Christus onder de schriftgeleerden, Orazio Borgianni
beeldengroep van de Heilige Familie (de Shiva)

alle afbeeldingen