18 oktober 2013 - 12:29

Wie herinnert zich niet uit zijn jeugd de moeder die je nariep: ‘Doe een jas aan als je naar buiten gaat!’. Het Rijksmuseum toont vanaf 11 november in zijn nieuwe kostuumvitrine 40 jassen uit eigen collectie tussen 1630-1940.

mantille Mantille van roze gewatteerde zijde met ingeweven tak- en bloemmotief. Afgezet met kort geknipte struisveren, Madame Drugeon, ca. 1885Is een jas tegenwoordig vooral ter bescherming tegen regen en wind, vroeger had iedere modieuze man en vrouw aparte mantels voor de zomer, de regen, het uitgaan, het wandelen, op visite gaan, of juist voor in huis. Iedere functie had zijn eigen model, eigen stof en eigen naam: cape, sortie, douillette, redingote, Dolman en pince-taille. Versierd met veren, kralen, borduurwerk en metaaldraad en gemaakt van bijzondere stoffen als brokaat, satijn en fluweel in de meest verschillende kleuren.

Bianca du Mortier, conservator kostuums: ‘In de mode van komende winter is de wollen jas helemaal terug van weggeweest. En heel veel ontwerpers laten zich inspireren door de jassen uit vorige eeuwen, dus deze tentoonstelling is zeker een feest van herkenning voor de bezoeker.’

De sjieke mevrouw die in de jaren ’30 ’s middags thuis ontving, deed dat in een lange, zijden huisjas. Heel wat oncomfortabeler, maar wel erg mooi, is de zware pince-taille van zwart geborduurd fluweel met een smalle taille. De vrouw die een douillette droeg, een gewatteerde cape, had eigenlijk niet veel bewegingsvrijheid. Het was echter begin 19de eeuw wel de eerste echte jas die voor een vrouw was ontworpen, tot dan toe gebruikten vrouwen vooral omslagdoeken tegen de kou. Vergeleken met de douillette zou het jasje van vossenbont uit 1939 zó uit de nieuwste Parijse wintercollectie kunnen komen. Net als een zeer comfortabele ‘japonse rok’ (huisjas voor mannen) van rode satijn waarvan de kleur nog net zo mooi is als in 1775, toen hij werd vervaardigd. Groot, imposant en zwaar is de wollen rijrok van Ernst-Casimir, graaf van Nassau-Dietz. Het was in deze jas dat de graaf in de Tachtigjarige Oorlog tijdens het beleg van Roermond in 1632 door een musketkogel werd geraakt en stierf. De avondcape van de ontwerper Worth (1825-1895) met bijzonder veel frou-frou (kant en frutsels) en het prachtige jasje voor de vrouw die in 1890 ging fietsen steken daar zeer frivool bij af.

Jas aan!/Cover up!
Special Collections Kostuumvitrine
11 november 2013 - 8 juni 2014

De tentoonstelling werd gemaakt door Bianca du Mortier in samenwerking met Birthe Weijkamp, conservator kostuum in opleiding.

Downloads

Jassen uit de tentoonstelling Jas Aan! Cover up!
Jasje van geblokte stof, Denise Vandervelde-Borgeaud, ca. 1935
Cape met kleine noppen en rozetten, anoniem, ca. 1900
Schoudermantel (sortie) met machinale kant, C. Worth, ca. 1890 - ca. 1900
Jas met geborduurde boeketten, anoniem, ca. 1775 - ca. 1800
Mantille van roze gewatteerde zijde met ingeweven tak- en bloemmotief. Afgezet met kort geknipte struisveren, Madame Drugeon, ca. 1885

alle afbeeldingen