In de 17de eeuw voerden Engeland en de Republiek in ruim twintig jaar tijd driemaal oorlog tegen elkaar. Rivaliteit tussen beide handelsnaties en Europese machtspolitiek waren de voornaamste oorzaken. In deze zeeoorlogen behaalde de Republiek roemruchte overwinningen.

Volgende

De laatste slag

De zeeslag bij Terheide, 10 augustus 1653 (episode uit de Eerste Engelse Zeeoorlog). Jan Abrahamsz. Beerstraten, ca. 1653-1666

De Eerste Engelse Zeeoorlog (1652-1654) bestond uit acht grote zeeslagen. Aanvankelijk kon de vloot van de Republiek de overwinning van zo’n zeeslag claimen. Maar in 1653 dreigden de Engelsen de overhand te krijgen. Op 10 augustus 1653 werden de vloten weer met elkaar geconfronteerd in de Slag bij Terheide. De slag was nog maar net begonnen, toen de Nederlandse vloot een enorme tegenslag kreeg te verduren. Het schip van admiraal Maarten Harpertsz. Tromp was in gevecht met dat van de Engelse opperbevelhebber Monk, waarbij admiraal Tromp sneuvelde. Het gevecht ging onverminderd door. De slag kende geen winnaar, wel grote verliezen aan beide kanten.

De landen hadden elkaar zo uitgeput dat er geen zeeslagen meer plaatsvonden. In 1654 werd vrede gesloten.

Vorige Volgende

Tocht naar Chatham

Spiegelversiering van het Engelse vlaggenschip Royal Charles. Engeland, ca. 1660-1665

Spiegelversiering van het Engelse vlaggenschip Royal Charles. Engeland, ca. 1660-1665

Gouden beker geschonken aan admiraal Michiel de Ruyter na zijn overwinning bij Chatham. Nicolaes Lockeman, 1667

In 1665 ging het opnieuw mis tussen de Republiek en Engeland. Grote confrontaties volgden, waaronder een vierdaagse zeeslag. Twee jaar later begonnen de vredesonderhandelingen. Deze verliepen nogal moeizaam. Tijdens die besprekingen stak een deel van de vloot van admiraal Michiel de Ruyter het Kanaal over en voer de rivier de Medway op. Hier lag bij de plaats Chatham de Engelse vloot voor anker. Zes grote schepen werden verbrand. Het vlaggenschip Royal Charles werd in triomf mee teruggesleept. 'Chatham' dwong de Engelsen tot vrede. Als dank ontving De Ruyter van de Staten van Holland een beker waarop de hoogtepunten uit de tocht naar Chatham zijn weergegeven. Voor Michiel de Ruyter was de tocht naar Chatham een hoogtepunt in zijn toch al glansrijke carrière.

Vorige

Gered!

Portret van Michiel Adriaensz. de Ruyter. Ferdinand Bol, 1667

Admiraal Michiel de Ruyter speelde ook een hoofdrol in de Derde Engelse Zeeoorlog (1672-1674). Deze oorlog was onderdeel van een groot invasieplan van het Nederlandse grondgebied. Hiertoe hadden de Fransen, Engelsen en enkele Duitse vorsten een bondgenootschap gesloten. Op zee gaf de Engelse vloot steun aan die van de Fransen. Ze werden flink tegengewerkt door Michiel de Ruyter. Hij wist hun gezamenlijk vloot in vier zeeslagen zwaar te beschadigen. Zo voorkwam hij dat zij met een landingsleger de Republiek zouden binnenvallen. Overigens was de vloot van de Republiek op dat moment niet op volle sterkte. Het onderlinge wantrouwen echter en de slechte samenwerking tussen de Fransen en Engelsen zorgden mede voor hun nederlaag.